Informatiekundig meesterschap en Saar - klantendag 2026

Informatiekunde is een ambacht; Saar is de werkplaats

Hoofd, schouders, knie en teen, knie en teen. Om een gesprek in beweging te krijgen, moet je in beweging komen. Op 2 juli ontvingen we ruim 90 klanten in het Nederlands Openluchtmuseum voor onze eerste Gildedag. Infozorger Lars trapte af en nam ons na de nodige beweging mee in het hoe en waarom achter deze bijzondere bijeenkomst. Een zaal vol vakmensen, die samen een ambacht delen en een bijzonder nieuw gilde vormen.

Directeur en informatiemanager Ilona gaf een inspirerende lezing over het belang van informatiekunde. In haar lezing - gebouwd rondom de metafoor van een smederij - benadrukte zij dat informatiekunde een echt ambacht is en wat er voor nodig is om dit goed toe te passen in een organisatie. Een vak dat aandacht en zorg vraagt.

‘Zoals de smid zijn ijzer leest, zo moeten wij gegevens en applicaties lezen. We moeten ons materiaal expliciet kennen en gepast, met kennis van zaken, behandelen. Dat is niet puur technisch werk. Dat is functioneel vakwerk. En vakwerk vraagt om een manier van werken die niet bij elke vraag opnieuw bedacht wordt. Het vraagt om een vakkundige werkwijze, een expliciete en daarmee overdraagbare methode.

‘Om vakwerk te leveren, heb je professioneel gereedschap nodig. En ja, Saar is dat. Saar is in de basis niet complex, maar een informatiehuishouding, met vele bomen en loten, is dat wel. Saar helpt door de bomen het bos weer te zien.’

Een begin maken van iets dat blijvend is

In dat bos zijn niet alleen de functioneel beheerders en informatiemanagers te vinden. Het is van belang dat iedereen die betrokken is - van arts tot functioneel beheerder tot verpleegkundige - de nodige gegevens en details kan inzien. En dat heb je niet zo maar voor elkaar, stelt Ilona:

‘Alles wat goed is, kost moeite. Dat is wat we ook bedoelen met informatiekundig meesterschap. We vormen een gilde van vakmensen, die elkaar versterken en samenwerken in dezelfde werkplaats. We hebben een gezamenlijk doel. De zorg beter ondersteunen. En daarom willen we onze kennis en kunde bij elkaar brengen. Een begin maken met dit gilde, tot iets dat blijvend is.’

Inzicht en begrip

Begrip krijgen, blijkt nog best een uitdaging, hoorden we terug van de deelnemers aan de Gildedag. Want hoewel we een gedeeld doel hebben, is het blijven betrekken en motiveren van collega’s nog best lastig. Zoals een deelnemer mooi omschrijft: ‘Er is voldoende aandacht voor de takken en loten van de boom die we samen vormen, maar nog niet voor de stam.’

‘Er is inzicht nodig in de onderstroom en begrip voor wat ons werk inhoudt’, vult een andere deelnemer aan. ‘Functioneel beheer wordt overladen met taken, die kennis kan je niet bij één persoon neerleggen. Dat moet gedragen worden door de hele organisatie. Het is belangrijk dat iedereen dat urgentiegevoel deelt.’

Dat gevoel onderstreept Ilona: ‘Dat sluit aan bij ons beeld. Functioneel beheerders zijn heel dienstbaar, veel werk wordt impliciet gedaan. En dat moet anders. Vaak hoor je alleen iets als het niet goed gaat. We moeten met zijn allen beseffen dat ons een vak en ambacht is. Waar grondig en secuur werk nodig is.’

Nieuwsgierig naar de visie van Ilona? De volledige lezing kun je teruglezen.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Met de kennis van Ilona vers in ons achterhoofd maakten Saar gidsen Geert en Michelle een stap richting de praktijk. Een gilde bouwt samen aan het vak. Daarom namen Geert en Michelle ons stap voor stap live mee in de vele mogelijkheden van het gereedschap Saar. Geert: ‘Gegevens zijn het fundament, daar werken wij mee en die staan centraal in ons vakmanschap. Ook al worden apps vervangen, koppelingen veranderd of wisselen leveranciers; de data blijft hetzelfde. Daar willen we regie op houden.’

‘Binnen Saar kunnen verschillende aspecten van gegevens worden uitgewerkt. De vraag is ook wat deze data precies betekenen en hoe ze geïnterpreteerd moeten worden. Een entiteit zonder eigenaar vormt een risico, maar een eigenaar zonder duidelijk gedefinieerde rol is dat eveneens. Daarom is het van belang om het eigenaarschap van zowel de gegevens als gerelateerde items vast te stellen. Dat kan allemaal in Saar. De definities zoals wij die stellen zijn daarbij geen eindpunt, maar juist een vertrekpunt. Ze bieden een gemeenschappelijk raamwerk.’

‘We leggen kennis vast zodat we die kunnen delen, verbeteren en samen verder kunnen ontwikkelen. Zo maken we de definities samen scherper. Als we de definities kennen en weten hoe we met eigenaarschap omgaan, dan kunnen we de gegevens goed toepassen en volgen in het landschap. Dat kan in Saar.’

Blik op de toekomst: hoe integreren we AI in Saar?

De komende perioden gaan we, naast de hulpmiddelen die we nu al kennen, AI rechtstreeks in Saar toepassen. En dat kan uitmuntend werken omdat Saar een informatiehuishouding met bouwstenen opbouwt. Geert licht toe: ‘AI is goed in het combineren en herschikken van informatie. En het kan vooral iets zinnigs doen met informatie die gestructureerd, eenduidig en betrouwbaar is vastgelegd. Geef je een model een berg losse documenten, verouderde Excel-sheets en kennis die in de hoofden van collega's zit, dan krijg je rommel terug. Geef je het een informatiehuishouding die volgens een vast, consequent stramien is opgebouwd - applicaties, koppelingen, entiteiten, processen, rollen, bedrijfsregels, allemaal met hun onderlinge relaties - dan kun je er werkelijk alles aan vragen.’

Saar in het dagelijkse werk

Onze visie op informatiekunde en ervaringen met Saar krijgen pas echt betekenis wanneer we deze naast de ervaringen uit het veld leggen. Rohish Bhoendie informatiemanager bij Aafje en Frieda Docter-van der Weide projectmanager en functionaris gegevensbescherming bij Lelie zorggroep, deelden daarom hun ervaringen met Saar en leggen uit hoe zij de applicatie in hun dagelijks werk inzetten.

Rohish: ‘Voordat we met Saar werkten, zat alles in ons brein. De toegevoegde waarde van Saar is enorm. Als je alles op een rijtje hebt, dan kun je in een keer alles inzien.’

Frieda beaamt dat en voegt toe dat ook het risico van het wegvallen van collega's vermindert: ‘Als er iemand weggaat dan kan je meteen zien wat er bij die persoon belegd is. Je ziet heel gauw hoe alle lijnen lopen.’

Rohish: ‘Saar is een mooie plek om alles centraal te verwerken, zo algemeen of gedetailleerd als je wil. Wij zijn grof begonnen en zijn alles toen steeds fijner gaan invullen. Maar je moet mensen blijven motiveren en in gesprek gaan. Je hebt hen nodig om overzicht te houden.’

Dat herkent Frieda: ‘Wij hebben een speciale werkgroep opgezet. Het is een krachtig instrument, waarin we nu ook de leveranciersanalyses en voortgangsreportages meenemen. Dat is een mooie toevoeging, zo heeft de hele organisatie toegang tot dezelfde informatie en kennis.’

Met deze mooie boodschappen sluiten we deze terugblik af.
Wil je de gehele presentatie van de Gildedag, inclusief de presentatie van Geert en Michelle, mét voorbeelden van de vele mogelijkheden van Saar, ontvangen? Of heb je specifieke vragen? Vul dan het contactformulier in, of neem contact op met je klantbegeleider.